Η ανάπτυξη του μωρού: Τι πρέπει να ξέρετε – Μέρος 5ο

Καταστάσεις Αμηχανίας.

Προς το τέλος του πρώτου έτους, καθώς το μωρό αρχίζει από το μπουσούλιμα να οδηγείτε στο περπάτημα, μια αλλαγή συμβαίνει στην επικοινωνία μεταξύ παιδιών και γονέων.

Νιώθοντας Αμηχανία
Νιώθοντας Αμηχανία

Οι μελέτες δείχνουν ότι τα 12-μηνών παιδιά λαμβάνουν περισσότερες θετικές απαντήσεις από τη μητέρα του, ενώ τα 18-μηνών παιδιά λαμβάνει περισσότερες οδηγίες και κατευθύνσεις.
Μια μελέτη που έχει πραγματοποιηθεί δείχνει οτι, οι μητέρες των νηπίων λένε στο παιδί τους «όχι«ή «μη» – περίπου κάθε εννέα λεπτά! Αυτό είναι πολύ πιθανό γιατί ένα μικρό παιδί που αρχίζει να περπατάει έχει μια παράξενη τάση να βρίσκει τα πιο επικίνδυνα πράγματα για να εξερευνήσει!

Για παράδειγμα: Ένας πατέρας μπαίνει στο σαλόνι και βρίσκει την κόρη του να μουτζουρώνει τον τοίχο με μωβ μαρκαδόρο.
Η πρώτη αντίδραση είναι να φωνάξει δυνατά ΟΧΙ ή ΜΗ
Η Κόρη του τον κοιτά με έκπληξη και σοκ και στη συνέχεια συνειδητοποιεί τι έχει κάνει. Αμέσως κρεμά το κεφαλάκι της προς τα κάτω για να κλάψει και την ίδια στιγμή ο πατέρας φλυαρεί ότι οι μαρκαδόροι είναι για να γράφουμε σε χαρτ ενώ  στη συνέχεια σκέφτεται ότι πρέπει να πλύνει τον τοίχο.
Είναι η  στιγμή που κατάλαβαίνει ότι πρέπει να κάνει μια άλλη πρόταση στην κόρη του. Το πλύσιμο του τοίχου παρέα. Έβαλε το χέρι του γύρω από την κόρη του και της το πρότινε, εκείνη αμέσως χαρούμενη έτρεξε να φέρει το σφουγγάρι. Μόλις είχαν ολοκληρώσει μια κατάσταση αμηχανίας.

Ο παλιός τρόπος σκέψης: Οι ερευνητές θεωρούσαν όλα αυτά τα «ΟΧΙ» αναγκαία για την ασφάλεια των παιδιών ή την διαδικασία κοινωνικοποίησης τους. Ούτως ή άλλως πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά να χρησιμοποιούν το γιο-γιο,  να μην χτυπούν άλλα παιδία όταν θυμώνουν και να συμπεριφέρονται σωστά όταν είναι σε κόσμο.

Οι ερευνητές δεν θεωρούν τη λειτουργία της ντροπής απαραίτητη για την  ανάπτυξη του εγκεφάλου. Αντ ‘αυτού, συμβουλεύουν τους γονείς να περιορίζουν τις καταστάσεις στις οποίες το παιδί θα αισθανθεί ντροπή.

Ο νέος τρόπος σκέψης: Είναι αλήθεια ότι θέλετε να περιορίσετε τις καταστάσεις αμηχανίας, αλλά δεν πρέπει να το αντιμετωπίζεται απλά σαν ένα αναγκαίο κακό προκειμένου να εκπολιτιστεί το μωρό σας.
Νευροβιολογικές μελέτες δείχνουν ότι τα επεισόδια της ντροπής όπως αυτό που περιγράψαμε παραπάνω μπορούν να τονώσουν ουσιαστικά την ανάπτυξη του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου , πηγή της δημιουργικότητας, των συναισθημάτων και της ευαισθησίας, εφ ‘όσον η περίοδος αμηχανίας είναι σύντομη και ακολουθείται από μια ανάκαμψη. Στην ουσία, δεν είναι η εμπειρία της ντροπής που μπορεί να είναι επιζήμια, αλλά η αδυναμία του γονέα να βοηθήσει το παιδί να ανακάμψει από αυτή την ντροπή.

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ: Είναι σημαντικό να καταλάβουμε «την σημασία που έχουν για την ανάπτυξη οι μικρές δόσεις ντροπής και αμηχανίας αλλά και στη διαδικασία κοινωνικοποίησης του βρέφους.

Η αμηχανία προκύπτει στους πρώτους 14 μήνες περίπου, όταν η μαμά ξεκινάει να του λέει «όχι» και αυτό έχει σαν αποτελέσματα το παιδί να σκύβει το κεφάλι του και κοιτάζοντας προς τα κάτω να δείχνει ότι βρίσκεται σε προφανή θλίψη.

Το παιδί βρίσκεται από την κατάσταση του  ενθουσιασμού (πχ την ώρα που έβαφε τον τοίχο) στον ξαφνικό αιφνιδιασμό  (όταν του φώναξαν «ΟΧΙ!») και επιστρέφει πάλι πίσω στον ενθουσιασμό (όταν του είπαν «να πλύνουμε τον τοίχο παρέα»).

Κατά τη διάρκεια αυτής της γρήγορης διαδικασίας, διάφορα τμήματα του εγκεφάλου ασκούνται και αποκτούν εμπειρία να συνδέονται μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα είναι η ανάπτυξη του κογχομετωπιαίου φλοιού (με τους μηχανισμούς της ανθρώπινης σκέψης και συμπεριφοράς) και το μεταιχμιακό σύστημα (συναισθηματική περιοχή) και η ικανότητα αυτά τα δύο συστήματα να αλληλεπιδρούν και να δίνουν στο παιδί συναισθηματική ανθεκτικότητα και ικανότητα να αυτο-ρύθμίζει και να ελέγχεις τα συναισθήματα και τις παρορμήσεις του

Αυτό που είναι σημαντικό να θυμάστε σχετικά με τις καταστάσεις αμηχανίας είναι ότι πρέπει να υπάρξει μια γρήγορη ανάκαμψη. Παρατεταμένες περίοδοι ντροπής ή αμηχανίας του μαθαίνουν να κλείνετε στον εαυτό του ή ακόμα χειρότερα να γίνει υπερευαίσθητο και ίσως ακόμα και βίαιο.

Είναι κοινή λογική: Σκεφτείτε πως νιώθετε εσείς σε καταστάσεις που κάποιος σας κάνει να νιώθετε αμήχανα ή σας στεναχωρεί. Αν η αμηχανία συνεχίζεται χωρίς να βελτιώνεται , δεν έχετε την τάση να θέλετε να φύγετε από αυτή τη κατάσταση ή ακόμα και να μιλήσετε έντονα σε αυτόν που σας κάνει να νιώθετε έτσι;
Από τα νέα αυτά ευρήματα των ερευνών, είναι σαφές ότι η επιτυχία ανατροφής των παιδιών δεν αφορά μόνο την διαίσθηση, το ένστικτο και το να παραδειγματιζόμαστε από το πώς μας μεγάλωσε η μητέρα μας, ούτε έχει να κάνει με το να πιέζουμε το παιδί να μάθει την αλφαβήτα ή πολλαπλασιασμό, ή μαθήματα πιάνου

Πιστεύουμε πλέον ότι βλέποντας το νεογέννητο σαν ένα ολοκληρωμένο άνθρωπο – ως ένα άνθρωπο που σκέφτεται , αισθάνεται και που μπορεί και πρέπει να συμμετέχει στη δική του συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη – μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε την δυναμική της σχέσης μας με ένα νεογέννητο μωρό μας.